Autor zebrał 77 życiowych prawd dotyczących między innymi sposobu myślenia, relacji z ludźmi, radzenia sobie z przeciwnościami czy reagowania na to, co przynosi nam życie. Każda z nich została przedstawiona w podobny sposób: najpierw pojawia się główna myśl, następnie historia lub przykład, później kilka cytatów rozwijających temat, a na końcu pytania do autorefleksji.

I właśnie ta ostatnia część jest moim zdaniem jednym z najciekawszych elementów książki.

Bo łatwo przeczytać kolejną inspirującą historię, przytaknąć i po kilku minutach o niej zapomnieć. Znacznie trudniej odpowiedzieć sobie uczciwie na pytanie: „Czy ja sam postępuję w ten sposób?”

Książka próbuje więc nie tylko przekazywać pewne idee, ale również zmusić czytelnika do skonfrontowania ich z własnym życiem.

Dobrym przykładem jest rozdział poświęcony „otwartym drzwiom”. Punktem wyjścia staje się historia Alexandra Grahama Bella. Jego pierwotne eksperymenty nie prowadziły dokładnie tam, gdzie zakładał. Dopiero umiejętność dostrzeżenia innych możliwości sprawiła, że prace nad przekazywaniem dźwięku doprowadziły ostatecznie do powstania telefonu.

To oczywiście historia sprzed wielu lat, ale jej mechanizm jest bardzo aktualny również w biznesie.

Przedsiębiorca tworzy produkt, który miał się świetnie sprzedawać, ale rynek reaguje chłodno. Uruchamia kampanię, która nie przynosi zakładanych wyników. Wprowadza usługę, której klienci nie chcą kupować.

Naturalna reakcja brzmi: „Nie udało się”.

Znacznie ciekawsze pytanie brzmi jednak: „Czego właśnie dowiedziałem się o rynku?”

Być może klient nie chce tego produktu, ale podczas rozmów ciągle pyta o coś innego. Być może reklama nie sprzedaje głównej usługi, ale generuje zainteresowanie jej fragmentem. Być może pomysł nie nadaje się do realizacji w obecnej formie, ale można wykorzystać technologię, bazę klientów albo wiedzę zdobytą podczas jego tworzenia.

To bardzo przedsiębiorczy sposób myślenia.

Nie chodzi o naiwne przekonywanie siebie, że każda porażka jest „ukrytym sukcesem”. Czasami coś po prostu nie działa. Ważne, aby nie kończyć analizy na tym stwierdzeniu.

W biznesie nie wygrywa przecież ten, kto nigdy nie trafia na zamknięte drzwi. Wygrywa ten, kto potrafi odpowiednio szybko zauważyć inne.

Inny rozdział dotyczy wdzięczności i oczekiwań wobec ludzi. Autor przywołuje historię żołnierza, który ratuje swojego władcę, ale zamiast spodziewanej nagrody spotyka go zupełnie inny los.

Za tą dość brutalną opowieścią kryje się interesująca lekcja: nie zawsze nasze dobre intencje, wysiłek czy pomoc zostaną ocenione przez innych tak, jak tego oczekujemy.

W biznesie jest to szczególnie ważne.

Możemy zrobić dla klienta więcej, niż przewidywała umowa, i nie otrzymać nawet „dziękuję”. Możemy przez lata pomagać pracownikowi, który później odejdzie do konkurencji. Możemy wesprzeć partnera biznesowego i odkryć, że kiedy sami potrzebujemy pomocy, jego telefon nagle milczy.

Jeżeli za każdym takim działaniem stoi niewypowiedziane oczekiwanie rewanżu, bardzo łatwo o frustrację.

Nie oznacza to oczywiście, że przedsiębiorca powinien pozwalać się wykorzystywać. Wręcz przeciwnie. Warto rozumieć różnicę między pomaganiem komuś dlatego, że sami uważamy to za właściwe lub biznesowo rozsądne, a pomaganiem w zamian za przyszłą wdzięczność, której druga strona nigdy nam nie obiecała.

Takich tematów książka porusza znacznie więcej, ale jej największą wartością nie są według mnie same „77 prawd”.

Wiele podobnych myśli prawdopodobnie już kiedyś słyszeliśmy.

To nie jest zarzut. W rozwoju osobistym problem bardzo często nie polega na tym, że czegoś jeszcze nie wiemy. Problem polega na tym, że o tym zapominamy albo nie odnosimy tej wiedzy do konkretnej sytuacji.

Dlatego mocną stroną tej książki jest jej forma.

Każdy temat można przeczytać osobno. Nie trzeba pamiętać poprzednich rozdziałów ani śledzić skomplikowanego wywodu autora. Można przeczytać jedną „prawdę”, zastanowić się nad nią i zamknąć książkę.

To sprawia, że dobrze nadaje się również dla osób, które prowadzą firmę i zwyczajnie nie mają czasu na wielogodzinne czytanie.

Szczególnie wartościowe mogą być pytania znajdujące się na końcu poszczególnych części. Warto nie traktować ich jako ozdobnika. Można wybrać jedno z nich i rzeczywiście zapisać odpowiedź.

Jeszcze lepiej przełożyć ją na własną firmę.

Zamiast pytać wyłącznie: „Jak reaguję na niepowodzenia?” można zapytać: „Który z moich ostatnich nieudanych pomysłów dał mi informację, którą mogę jeszcze wykorzystać?”

Zamiast: „Czy oczekuję wdzięczności?” warto zastanowić się: „Czy w którejś relacji z klientem, pracownikiem albo partnerem biznesowym zakładam istnienie zobowiązania, którego nigdy wspólnie nie ustaliliśmy?”

Wtedy książka przestaje być zbiorem inspirujących historii, a zaczyna pełnić rolę narzędzia do porządkowania własnego myślenia.

Trzeba jednocześnie wiedzieć, czego po niej nie oczekiwać.

To nie jest podręcznik zarządzania, psychologii ani biznesu oparty na rozbudowanych badaniach i analizach. Przedstawione „prawdy” lepiej traktować jako punkty wyjścia do własnych przemyśleń niż uniwersalne prawa działające w każdej sytuacji.

Czytelnik szukający bardzo konkretnych instrukcji typu „zrób A, później B i C” może więc czuć niedosyt.

Jeżeli jednak potraktujemy tę książkę zgodnie z jej charakterem, jej wartość leży gdzie indziej.

Ma powodować, że na chwilę się zatrzymamy.

Że zamiast automatycznie zareagować na kolejne niepowodzenie, konflikt albo rozczarowanie, zadamy sobie inne pytanie.

Że spojrzymy na sytuację z punktu widzenia, którego wcześniej nie braliśmy pod uwagę.

Dla przedsiębiorcy takie momenty są szczególnie cenne. Prowadzenie firmy to przecież nie tylko marketing, sprzedaż, liczby i procesy. To również setki decyzji podejmowanych pod presją, relacje z ludźmi, radzenie sobie z niepowodzeniami, własne oczekiwania i umiejętność zmiany kierunku, kiedy rzeczywistość nie chce podporządkować się naszym planom.

I właśnie w takich obszarach „Słowa mają moc przyciągania” mogą okazać się najbardziej użyteczne.

Nie dlatego, że 77 krótkich rozdziałów da nam 77 gotowych recept na życie.

Raczej dlatego, że kilka z nich może w odpowiednim momencie sprowokować właściwe pytanie.

A czasami jedno dobre pytanie jest warte więcej niż kolejnych dziesięć gotowych odpowiedzi.